Başarıya ulaşmak için yalnızca bilgi sahibi olmak yeterli değil; o bilgiyi doğru zamanda ve
doğru şekilde kullanabilmek de gerekiyor. Sınavlarda basit hatalar yapmamak ve
bildiklerini sorulara yansıtmak için dikkat ve odaklanma becerisi büyük önem taşıyor.
Eğitim Uzmanı Barış Balcı, dikkat ve odaklanmanın geliştirilebileceğini belirterek sınav
başarısından iş hayatına, spordan günlük yaşama kadar her alanda fark yaratacak
yöntemleri anlattı.
Günümüzde bilgiye ulaşmak her zamankinden daha kolay. Ancak sahip olunan bilgiyi doğru
kullanabilmek, yapılan işe yoğunlaşmak ve dikkat dağıtıcı unsurlara rağmen hedefe ilerlemek
giderek daha önemli hale geliyor. Özellikle sınav dönemindeki öğrenciler için dikkat ve
odaklanma, başarıyı doğrudan etkileyen becerilerin başında geliyor.
Eğitim Uzmanı Barış Balcı, dikkat ve odaklanmanın insanın fiziksel ve zihinsel enerjisini yaptığı
işe yoğunlaştırması anlamına geldiğini belirterek, bu becerinin hayatın her alanında belirleyici
olduğunu söyledi. Yemek yerken, bisiklet sürerken, spor yaparken veya bir sunum
gerçekleştirirken kişinin bütün dikkatini yaptığı işe vermesinin performansını artırdığını ifade
eden Balcı, odaklanma becerisi geliştikçe işten alınan keyfin ve tatmin duygusunun da
arttığını dile getirdi.
SINAVDA DİKKATİNİZİ KAYBETMEYİN!
Öğrencilerin sınavlarda yaşadığı en büyük sorunlardan birinin, dikkat ve odaklanma sorunları
olduğunu belirten Balcı, basit hataların bazen aylarca süren emeğin karşılığını almaya engel
olabildiğine dikkat çekti.
Yanlış kodlama, soruyu eksik okuma, işlem hataları veya sınav sırasında dikkatin başka yöne
kayması öğrencilerin gerçek performanslarını ortaya koymalarını engelleyebiliyor.
Balcı, sınavların telafisinin her zaman kolay olmadığını belirterek şu değerlendirmede
bulundu:
“Öğrenci yeterli bilgiye sahip olabilir ancak dikkatini ve odaklanmasını sağlayamadığında bu
bilgiyi sınava doğru şekilde yansıtamayabilir. Basit hatalar nedeniyle istediği puanı
alamayabilir, hayal kırıklığı yaşayabilir, hatta bir yıl kaybedebilir. Bu nedenle dikkat ve
odaklanma becerisini sınavdan önce geliştirmek çok önemli. Öğrencinin yalnızca ders
çalışması değil, bildiklerini doğru kullanabilmesi için dikkatini yönetmeyi de öğrenmesi
gerekiyor.”
Balcı'ya göre dikkat ve odaklanma yalnızca sınav başarısını değil, günlük hayatı, iş hayatını da
etkiliyor..

“DİKKAT DAĞILMAZ, BİZ DİKKATİMİZİ BAŞKA YÖNE YÖNLENDİRİRİZ”
Dikkatin nasıl çalıştığını anlatırken otomobil farı örneğini veren Balcı, insan zihninin aynı anda
çok sayıda düşünce üretebildiğini, önemli olanın bu düşünceler arasından yapılan işe
odaklanabilmek olduğunu söyledi.
Bir kişi kitap okurken akşam ne yiyeceğini, arkadaşıyla nerede buluşacağını, ödemelerini veya
izlediği maçın sonucunu düşünebilir. Fiziksel olarak yaptığı işin başında olsa da zihinsel olarak
başka yerlerde dolaşabilir.
Balcı, “Bir arabanın farı nasıl yolu aydınlatıyorsa dikkat de zihnimizin yöneldiği alanı
aydınlatır. Direksiyonu yolda tuttuğumuzda ilerlemeye devam ederiz. Zihnimizi de yaptığımız
işe yönlendirmemiz gerekiyor. Dikkat dağılmaz, biz dikkatimizi istediğimiz yöne
yoğunlaştırabiliriz” dedi.
Profesyonel sporcuların bu beceriye iyi bir örnek olduğunu belirten Balcı, basketbol maçında
tribünlerin sesine, seyircilerin hareketlerine ve çevresel etkenlere rağmen oyununa
odaklanabilen sporcuların yüksek performans sergilediğini ifade etti.
Bu başarının arkasında yoğun antrenman ve tekrarın bulunduğunu kaydeden Balcı, aynı
durumun sınav salonlarında da geçerli olduğunu söyledi. Sınav sırasında başka bir öğrencinin
hapşırması, kalemini düşürmesi veya sınıfta yaşanan hareketlilik, odaklanma becerisi
yeterince gelişmemiş bir öğrencinin dikkatini etkileyebiliyor. Dikkatini yönetebilen öğrenciler
ise bu uyaranlara takılmadan sınavlarına devam edebiliyor.
ODAKLANMA DA SPOR GİBİ ANTRENMANLA GELİŞİYOR
Dikkat ve odaklanmanın sabit bir yetenek olmadığını, düzenli çalışmalarla geliştirilebileceğini
vurgulayan Balcı, bu süreci spor antrenmanlarına benzetti.
Bir sporcu nasıl düzenli antrenman yaparak performansını artırıyorsa kişi de zihinsel
egzersizlerle dikkatini güçlendirebiliyor.
Balcı, kendi eğitim çalışmalarında öncelikle kişinin dikkatini nelerin dağıttığını belirlediklerini,
ardından zihinsel enerjisini tek bir noktaya yönlendirmeye yönelik uygulamalar yaptıklarını
anlattı.
Bu çalışmalardan bazıları; nefes egzersizleri, diyafram solunumu ve zihinsel canlandırma
teknikleri. Özellikle önemli bir sınav veya işe başlamadan önce yapılan nefes egzersizleri
kişinin kendisini toparlamasına yardımcı olabiliyor.
Zihinsel canlandırmanın da önemli bir yöntem olduğunu belirten Balcı, kişinin ulaşmak
istediği sonucu zihninde görüntü, duygu ve hisleriyle canlandırmasının hedefe yönelmesini
kolaylaştırdığını söyledi.

Bir başka önemli konunun ise kişinin kendi kendisiyle yaptığı konuşmalar olduğunu ifade
eden Balcı, olumsuz iç konuşmaların performansı düşürebileceğini belirterek kişinin
kendisine yönelik düşüncelerini ve telkinlerini düzenlemesinin önemine işaret etti.
UYKU VE BESLENMEDEN YÜRÜYÜŞE: DİKKATİ GÜÇLENDİREN ALIŞKANLIKLAR
Dikkat ve odaklanmayı geliştirmek için yalnızca zihinsel egzersizlerin yeterli olmadığını
belirten Balcı, günlük yaşam alışkanlıklarının da bu konuda önemli rol oynadığını söyledi.
Düzenli uykunun zihinsel performansı desteklediğini vurgulayan Balcı, öğrencilerin 7-9 saat,
yetişkinlerin ise 6-8 saat uyumasını önerdi. Yeterli su tüketimi ve sağlıklı beslenmenin de
önemine değinen Balcı, günlük yaklaşık 2-2,5 litre su tüketiminin faydalı olabileceğini ifade
etti.
Özellikle açık havada yürüyüş yapmanın dikkat ve odaklanmaya katkı sağladığını belirten
Balcı, haftada 2-3 gün, 30-60 dakika yürüyüş yapılmasını önerdi.
Balcı ayrıca dikkat sorunlarının altında bazı sağlık problemlerinin de bulunabileceğini
belirterek vitamin eksiklikleri gibi durumların hekim değerlendirmesiyle araştırılabileceğini,
gerekli takviyelerin uzman önerisi doğrultusunda kullanılabileceğini kaydetti.
KİTAP OKUMAK VE HIZLI OKUMA BEYNİ DİKKATTE TUTUYOR
Kitap okumanın dikkat geliştirmek için önemli bir egzersiz olduğunu ifade eden Balcı, okuma
sırasında metne, anlatılan duyguya ve düşünceye yoğunlaşmanın zihinsel odaklanmayı
güçlendirdiğini söyledi.
Hızlı okuma ve anlama çalışmalarının da bilgi işleme becerilerine katkı sağladığını belirten
Balcı, okuma hızının ve anlama becerisinin birlikte geliştirilmesinin önemine dikkat çekti.
Günlük hayatta da tek bir işe odaklanma alışkanlığının kazanılması gerektiğini vurgulayan
Balcı, yemek yerken yalnızca yemeğe, su içerken yalnızca su içmeye odaklanmanın bile dikkat
geliştirmek için uygulanabilecek basit pratikler olduğunu dile getirdi.
TELEFON VE TEKNOLOJİ KULLANIMI ZİHNİ YORUYOR MU?
Aşırı teknoloji kullanımının dikkat ve odaklanma üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğini
belirten Balcı, teknolojinin pek çok işi insanın yerine yapmasının zihinsel çabayı azaltabildiğini
söyledi.
Zihnin aktif tutulması için kişilerin farklı uğraşlara yönelmesi gerektiğini ifade eden Balcı;
düzenli spor yapmayı, enstrüman çalmayı, resim yapmayı, yeni hobiler edinmeyi ve farklı
alanlarda yeni şeyler öğrenmeyi önerdi.
Çalıştığı başarılı öğrenciler ve sporcular üzerinde yaptığı gözlemleri de paylaşan Balcı, düzenli
spor yapan, müzik aleti çalan ve resimle ilgilenen bireylerin dikkat ve odaklanma konusunda
daha iyi performans gösterebildiklerini belirtti.

DİKKATİNİZİ GELİŞTİRMEK İÇİN HİÇBİR ZAMAN GEÇ DEĞİL
Dikkat ve odaklanma becerisinin her yaşta geliştirilebileceğini vurgulayan Eğitim Uzmanı
Barış Balcı, kişilerin öncelikle kendi güçlü ve zayıf yönlerini tanıması, dikkatlerini dağıtan
unsurları belirlemesi ve düzenli pratik yapması gerektiğini söyledi.
27 yıldır binlerce öğrenciye hızlı okuma, dikkat ve odaklanma eğitimleri veren Balcı, bu
konuda sihirli bir değnek olmadığını, gelişimin kişinin isteği ve kararlılığıyla mümkün
olduğunu ifade ederek, küçük ilerlemelerin bile yaşam kalitesinde ve başarıda büyük farklar
oluşturabileceğine dikkat çekti.
Balcı, “Dikkat ve odaklanma konusunda yüzde 40, 50 bir gelişim bile kişinin hayatında çok
önemli değişiklikler oluşturabilir. Kişinin bunu istemesi, kendisine bir amaç ve hedef
belirlemesi gerekiyor. Her yaşta bu beceriler geliştirilebilir. Dikkatini yönetmeyi öğrenen
birey, sahip olduğu potansiyeli çok daha iyi ortaya koyabilir” dedi.