Marmaris’te düzenlenen 9. Uluslararası Muğla Arıcılık ve Çam Balı Kongresi’nde konuşan Muğla İli Arı Yetiştiricileri Birliği (MAYBİR) Başkanı Yılmaz Kaya, çam balı sezonunda ildeki arı kolonisi sayısının 2 milyonu aştığını, yangınlar ve ağaç kesimleriyle üretim sahalarının daraldığını söyledi. Kaya, son iki yıldaki yağışların verime olumlu yansıdığını belirterek bu yıl Muğla’da 25 bin ton çam balı beklediklerini açıkladı.
Türkiye’den ve yurt dışındaki 14 ülkeden 4 bin 920 arıcıyı bir araya getiren kongre Marmaris’te sürüyor. Arıcılık sektöründe faaliyet gösteren firmalar da kongre alanında kurdukları stantlarda ürünlerini sergiliyor. Kaya, Türkiye’nin dört bir yanından gelen üreticilerin yanı sıra 40’a yakın il birliği başkanının da kongreye katıldığını belirtti.
Arıcıların yararlandığı 13 bin hektar alan yandı
Kaya’nın verdiği bilgiye göre, Muğla’da arıcıların yararlandığı 66 bin hektarlık mera alanının 13 bin hektarı, 2020 ile 2025 arasındaki yangınlarda yandı. Ağaç kesimlerinin de çam balı üretiminde kullanılan basralı sahaları azalttığını belirten Kaya, “En büyük sorunumuz basralı alanların azalması” dedi.
Muğla’da 780 bin ile 800 bin arasında yerleşik arı kolonisi bulunduğunu kaydeden Kaya, çam balı sezonunda başka illerden gelen gezgin arıcılarla birlikte bu sayının 2 milyonu geçtiğini söyledi. Kaya, daha fazla koloninin giderek daralan bir alanda beslenmesini, beş kişilik bir sofraya on kişinin oturmasına benzetti.
Yağışlar sürerse gelecek yıl 30 bin ton aşılabilir
Kaya, geçen yıl 22–23 bin ton dolayında çam balı ürettiklerini, bu yılki tahminlerinin ise 25 bin ton olduğunu söyledi. Çam balında verimi belirleyen etkenlerin başında nemin geldiğini anlatan Kaya, yağış ve nem koşullarının elverişli seyretmesi halinde gelecek yıl 30 bin tonun aşılabileceğini ifade etti.
Çam balının Muğla’daki toplam bal üretiminin yüzde 70 ila 80’ini oluşturduğunu belirten Kaya, Datça’nın kekik balının yanı sıra yörede narenciye, sandal ve püren balı da üretildiğini anlattı. Kaya, özellikle ekim ve kasım aylarında çiçek açan pürenin sonbaharda arılar için önemli bir besin kaynağı olduğunu belirterek, “Doğa izin verdiği müddetçe biz üretmeye devam edeceğiz” dedi.
Arıcının sorusu “Ürettiğimiz balı nasıl pazarlayacağız?”
Kongreye Samsun’dan katılan, Samsun Büyükşehir Belediyesinde görevli Dr. Ali Korkmaz, üreticilerle görüşmelerinde en sık karşılaştığı sorunun balın pazarlanması olduğunu söyledi. Türkiye’de ayçiçeğinden kestaneye, meşeden çama kadar farklı ballar üretildiğini anlatan Korkmaz, pandemiyle birlikte arı ürünlerine talep artsa da satış fiyatlarının henüz üreticinin beklediği düzeye ulaşmadığını belirtti.
Korkmaz’a göre tüketicinin kaygısı ise ödediği paranın karşılığında gerçek bal alıp almadığı. Balı yüksekten damlatmanın, yakmanın ya da sabit kalemle çizmenin sahteciliği ayırt etmekte güvenilir sonuç vermediğini söyleyen Korkmaz, tüketicilere mümkünse üretimini bildikleri arıcılardan alışveriş yapmalarını önerdi. Korkmaz, bu imkânı bulamayanların üreticisi belli, etiketli ve ambalajlı ürünleri tercih etmelerini tavsiye etti.
Anadolu’da ayçiçeği, memleketinde çam balı üretiyor
Köyceğizli genç arıcı Hidayet Karahan, babasının mesleği sayesinde çocukluğundan bu yana arıcılığın içinde olduğunu söyledi. Gezgin arıcılık yaptıklarını anlatan Karahan, sezon boyunca Anadolu’nun farklı illerinde ayçiçeği balı da ürettiklerini, çam balı için ise Muğla’ya döndüklerini belirtti. Karahan, kongreye geliş amacını “Diğer arıcılarla bir arada olmak, hocaların değerli görüşlerini almak için buradayım” sözleriyle anlattı.
Muğla’nın çam balı, Kastamonu’nun kestane balıyla aynı panelde
Kongrenin 19 Kasım akşamı programında Türk balının Avrupa pazarındaki rekabet gücüne ayrılan özel panel yer aldı. Panelin başlıkları, bal analizinde kullanılan yeni yöntemler ve mevzuat ihtiyacıydı.
20 Kasım Cuma günü 16.00–19.00 saatleri arasındaki “Türkiye’nin Balları” panelinin moderatörü Ziya Şahin. Panelde Muğla’dan Yıldırım Yıldırım çam balını, Kastamonu’dan Cem Başer kestane balını, Tunceli’den Kazım Doğan geven balını, Tekirdağ’dan Şakir Ada ise ayçiçeği balını ele alıyor. Yöresel balların pazar değerinin artırılması, bal üzerine yapılan araştırmalar ve üretim alanlarını genişletme yöntemleri de panelin gündeminde.
Aynı akşam 21.00–23.30 saatleri arasında Prof. Dr. Mehmet Korkmaz’ın yöneteceği “Sektör Konuşuyor” çalıştayında arıcılar, sanayiciler ve kamu temsilcileri bir araya gelecek. Çalıştayda kovan, petek ve yem gibi üretim girdileri, üretici fiyatıyla market fiyatı arasındaki fark, kalite standartları ve dünya ballarıyla rekabet görüşülecek.
Cumartesi gündeminde sahte bal ve sağlıklı arı yetiştiriciliği var
21 Kasım Cumartesi günü A Salonu’nda 14.00–15.30 saatleri arasında Apimondia yetkililerinin katılımıyla “Dünya Arıcılığı” oturumu düzenlenecek. Ardından 15.45–19.00 saatleri arasında “Taklit, Tağşiş (Sahte Bal)” paneli yapılacak. Günün son panelinde ise 21.00–23.30 saatleri arasında “Sağlıklı Arı Yetiştiriciliği” ele alınacak.
Kongre, 22 Kasım Pazar günü sona erecek.