Son dönemde basında yer alan “Marmaris’te satılık otel ve kapanacak otel sayısındaki artış” haberleri, turizm sektöründe yaşanan dönüşüm sürecini yeniden gündeme taşıdı. Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan Marmaris Ticaret Odası (MTO) Yönetim Kurulu Başkanı S. Mutlu Ayhan, mevcut ekonomik şartlar ve 31 Mayıs’a kadar tamamlanması gereken bina yangın mevzuatına uyum sürecinin, sektördeki işletme kararlarını doğrudan etkilediğini söyledi.
Başkan Ayhan, özellikle yüksek finansman maliyetleri, işletme giderlerindeki hızlı artış ve döviz kurundaki yükselişin enflasyonun altında kalması gibi nedenlerle, konaklama sektöründe maliyet dengesinin bozulduğunu ifade etti. Bu tablo nedeniyle bazı işletmelerin yatırım planlarını gözden geçirmek, işletme modellerini yeniden kurgulamak ve farklı seçenekleri değerlendirmek zorunda kaldığını belirtti.
“BU SÜREÇ SADECE MARMARİS’E ÖZGÜ DEĞİL”
Marmaris’te yaşanan gelişmelerin Türkiye genelindeki turizm destinasyonlarından bağımsız değerlendirilemeyeceğini vurgulayan Başkan Ayhan, “Benzer süreçler bugün Türkiye’nin tüm turizm bölgelerinde yaşanıyor. ‘Satılık Otel veya Kapanan Otel’ başlığı, aslında sektörün üzerinde biriken ekonomik ve operasyonel baskıların daha görünür hale gelmiş halidir” dedi.
“YENİ BİR YÖNETMELİK YOK; BİNALAR MEVCUT YÖNETMELİĞE UYUM SAĞLIYOR”
Yangın güvenliği sürecine ilişkin kamuoyunda zaman zaman yanlış bir algı oluştuğuna dikkat çeken Ayhan, şu ifadeleri kullandı: “Burada altını çizmemiz gereken önemli bir nokta var: Yeni yayımlanmış bir yönetmelik söz konusu değil. Mevcut binalar, 2007 yılında yayımlanmış Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre tespit edilen eksiklerini gidermek üzere bir uyum süreci yürütüyor.”
Başkan Ayhan, Marmaris’te bazı konaklama tesislerinin halihazırda yönetmeliğe uygun olduğunu ve onay raporlarını aldığını, eksikleri bulunan tesislerin ise denetimler ve teknik değerlendirmeler doğrultusunda çalışmalarını hızlandırdığını belirtti. “İşletmelerimiz misafir ve çalışan güvenliğini her şeyin önünde tutuyor. Sahada ciddi bir emek ve yatırım süreci var. Nisan ayı sonuna kadar tesislerimizin çok büyük bir bölümü tadilatını tamamlamış ve yangın onay raporunu almış olacak” dedi.
MAL SAHİBİ-KİRACI ANLAŞMAZLIKLARI: “SORUMLULUK PAYLAŞIMI NETLEŞMELİ”
Uyum sürecinde en kritik başlıklardan birinin, özellikle kiralama modeliyle işletilen tesislerde yaşanan mal sahibi–kiracı anlaşmazlıkları olduğunu ifade eden Ayhan, yangın güvenliği yatırımlarının bazı yapılarda yüksek maliyetli dönüşümler gerektirdiğini, bu nedenle sorumluluk paylaşımı konusunda ciddi uyuşmazlıklar yaşandığını söyledi. “Bazı kira sözleşmelerinde tadilat ve yatırım sorumluluğu açık biçimde tanımlanmadığı için uygulamada anlaşmazlıklar doğabiliyor. Bu durum, ne yazık ki bazı tesislerin faaliyetlerine son vermesine kadar uzanabiliyor. Süreci hızlandıracak, tarafları koruyacak ve sorumlulukları netleştirecek daha güçlü bir çerçeveye ihtiyaç var. Aksi halde kapanan tesis sayısında artış olması kaçınılmaz” dedi.
“YATAK ARZI AZALIRSA DOLULUK ARTAR”
Başkan Ayhan, sektörün genel görünümüne ilişkin dengeli bir öngörü de paylaşarak, “İşin geneline baktığımızda, bu süreçte kapanan ya da faaliyetine ara veren tesisler olacaktır. Satılık ya da işletme modelini değiştiren tesis sayısındaki artış, yalnızca ekonomik baskıların değil, aynı zamanda sektörün yeniden yapılanma sürecinin de bir sonucudur. Bu durum, bazı tesisler için pazardan çıkış anlamına gelirken, bazıları için de yenilenme, el değiştirme ve daha güçlü bir yapıyla yeniden faaliyete geçme fırsatı oluşturmaktadır. Burada aslında bir kriz değil; sektörün ve rekabetin gereksinimleri doğrultusunda bir dönüşüm söz konusudur. Bununla beraber Marmaris, 703 konaklama tesisinde, 70 bine yakın yatak kapasitesine sahip bir turizm kentidir. Yıl genelinde ortalama yüzde 62 doluluk oranı söz konusu. Bu çerçevede yatak arzında yaşanabilecek olası bir azalma, doğal olarak doluluk oranlarında artış yönünde bir dengeyi de beraberinde getirecektir” ifadelerini kullandı.
“ÖNCELİĞİMİZ ÜYELERİMİZE FİNANSMAN DESTEĞİYLE TURİZMDE SÜREKLİLİĞİ KORUMAK”
Marmaris Ticaret Odası olarak sürecin sağlıklı yönetilebilmesi için kamu otoriteleri ve sektör paydaşlarıyla başından bu yana temasların sürdüğünü belirten Ayhan, Oda olarak üyelerin finansman sıkıntısını hafifletmek amacıyla mevcut piyasa koşullarının altında faiz oranlarıyla kredi kullandırılması noktasında da destek mekanizmaları oluşturduklarını söyledi.
Ayhan açıklamasını, “Marmaris güçlü ve güvenli bir destinasyondur. Önceliğimiz; güvenlik standartlarını yükseltirken sektörün sürekliliğini korumak, istihdamı ve hizmet kalitesini sürdürülebilir şekilde desteklemektir” sözleriyle tamamladı.