Yargıtay, deniz kıyılarındaki kamusal alanlara vatandaşların erişimini engelleyen işletmecilere yönelik önemli bir karara imza attı.
Karara göre, kıyıya girişin engellenmesi, fiziki bariyerler oluşturulması veya vatandaşların sahilden uzaklaştırılmaya çalışılması halinde sorumlular hakkında 1 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası uygulanabilecek.
Eylemin cebir veya tehdit kullanılarak, birden fazla kişi tarafından birlikte, çocuklara ya da engellilere karşı işlenmesi durumunda ise cezanın artırılması öngörülüyor.
Yargıtay: Kıyıya Erişimin Engellenmesi Anayasal Özgürlüğün İhlalidir
Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 2025/98 sayılı kararında, Anayasa’nın 43. maddesi ile 3621 sayılı Kıyı Kanunu uyarınca deniz kıyılarının herkesin ortak kullanımına açık olduğu bir kez daha vurgulandı.
Kararda, vatandaşların kamuya ait kıyı şeridine ulaşmasının veya burada bulunmasının engellenmesinin, Türk Ceza Kanunu’nun 109. maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenen “nitelikli şekilde kişiyi hürriyetinden yoksun kılma” suçu kapsamında değerlendirilebileceği belirtildi.
Plaj İşletmelerinin Yetkisi Sınırlı
Yaz aylarında sıkça gündeme gelen “plaja giriş yasağı”, “ücretsiz kullanım alanı bırakılmaması” ve “şezlong kiralama zorunluluğu” gibi uygulamaların hukuka aykırı olduğu ifade edildi.
Turizm Teşvik Kanunu ile Basit Konaklama Tesisleri ve Plaj İşletmelerinin Belgelendirilmesine İlişkin Yönetmelik kapsamında verilen izinlerin, işletmelere yalnızca şezlong, şemsiye ve yeme-içme gibi ek hizmetleri sunma yetkisi tanıdığı hatırlatıldı.
Bu kapsamda;
* Plajın çevresinin tel, çit veya benzeri yöntemlerle kapatılması,
* Kamuya açık kıyı alanına girişin engellenmesi,
* Sahilde yalnızca oturmak veya denize girmek isteyen kişilerden giriş ücreti talep edilmesi,
* Kıyının özel mülk gibi kullanılmaya çalışılması
hukuken mümkün görülmüyor.
Ecrimisil veya İşgaliye Ödemesi Hak Sağlamıyor
Belediyelere ödenen ecrimisil ya da işgaliye bedellerinin işletmelere kıyı alanı üzerinde mülkiyet veya vatandaşların erişimini sınırlandırma yetkisi vermediği de vurgulandı.
Danıştay 6. Dairesi’nin yerleşik kararlarında da, işletmeden herhangi bir hizmet almayan vatandaşlardan giriş ücreti talep edilemeyeceği belirtiliyor.
Şikâyet Şartı Aranmıyor
Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun şikâyete bağlı suçlar arasında yer almaması nedeniyle, vatandaşların, tanıkların veya denetim görevlilerinin ihbarı üzerine Cumhuriyet Başsavcılıklarınca resen soruşturma başlatılabilecek.
Yetkililer, kıyıların hukuka aykırı şekilde kullanımına ilişkin durumlarla karşılaşan vatandaşların polis, jandarma veya zabıtaya başvurabileceklerini, ayrıca CİMER üzerinden şikâyette bulunabileceklerini ya da Cumhuriyet Başsavcılıklarına suç duyurusunda bulunabileceklerini hatırlatıyor.
Öte yandan, kıyıların herkesin ortak kullanımına açık olduğu ve bu hakkın hiçbir gerçek veya tüzel kişi tarafından sınırlandırılamayacağı, Anayasa’nın 43. maddesi ile 3621 sayılı Kıyı Kanunu’nun temel ilkeleri arasında yer almaya devam ediyor.