Bakım yükü her 10 kişiden 4'ünü etkiliyor
Türkiye’de 2025 yılı boyunca gerçekleştirilen “İş ve Aile Yaşamının Uyumu” araştırması, işgücüne katılım ile bakım sorumlulukları arasındaki dengeye ilişkin çarpıcı veriler ortaya koydu.
Hanehalkı İşgücü Araştırması kapsamında 18-74 yaş grubundaki bireylerle yapılan çalışma, Avrupa Birliği ülkeleriyle eş zamanlı olarak yürütüldü.
Araştırmaya göre, 18-74 yaş grubundaki 59 milyon 127 bin kişinin %43,1’i bakım sorumluluğu taşıyor. Bu oran erkeklerde %40,6 iken kadınlarda %45,6’ya yükseliyor. Bakım sorumluluğu olan bireylerin işgücüne katılım oranı %60,5 olarak ölçülürken, genel işgücüne katılım oranı %58,2 olarak kaydedildi.
Kadınlarda bakım sorumluluğu olanların işgücüne katılım oranı %37,8’de kalırken, bu oran bakım sorumluluğu olmayan kadınlarda %41,7’ye çıkıyor. Erkeklerde ise bakım sorumluluğu olanların işgücüne katılım oranı %86,0 ile dikkat çekerken, bakım sorumluluğu olmayanlarda bu oran %70,0 olarak gerçekleşti.
ÇOCUK BAKIMI ÖNE ÇIKIYOR
İstihdamda yer alan bireylerin %39’unun yalnızca çocuk bakım sorumluluğu bulunduğu belirtilirken, torun bakım sorumluluğu olanların oranı %2,3, yetişkin bakım sorumluluğu olanların oranı da %2,3 olarak hesaplandı. Birden fazla bakım sorumluluğunu aynı anda üstlenenlerin oranı ise %2,1 oldu.
Çocuk bakım sorumluluğu bulunan ve çalışan bireylerin yalnızca %14’ü kurumsal bakım hizmetlerinden yararlanırken, %83’ünün herhangi bir profesyonel bakım hizmeti kullanmadığı tespit edildi. Evde ücretli bakım hizmeti kullananların oranı %1,6’da kalırken, her iki hizmeti birlikte kullananların oranı %1,4 oldu.
BAKIM HİZMETLERİNE ERİŞİM SINIRLI
Yetişkin bakım sorumluluğu olan çalışanların %17’si evde ücretli bakım hizmeti alırken, %3,6’sı kurumsal bakım merkezlerinden faydalanıyor. Buna karşın %79,3’lük kesim herhangi bir bakım hizmeti kullanmıyor.
Bakım hizmeti kullanmayanların önemli bir bölümü, bakım ihtiyacını kendi imkanlarıyla karşılıyor. Nitekim çocuk bakımında hizmet almayanların %50,8’i bakımı kendisi veya eşiyle birlikte yürüttüğünü belirtti. Katılımcıların %17,6’sı bakım hizmetlerinin pahalı olduğunu ifade ederken, %5,5’i ise bakımın aile büyükleri tarafından karşılandığını dile getirdi.
Yetişkin bakımında ise hizmet almayanların %72,6’sı profesyonel desteğe ihtiyaç duymadığını belirtirken, %17,9’u maliyetlerin yüksekliğine, %5,3’ü ise hizmete erişim zorluklarına dikkat çekti.
EN BÜYÜK ZORLUK: UZUN ÇALIŞMA SAATLERİ
Araştırma, iş ve bakım sorumluluğunu birlikte yürüten bireylerin karşılaştığı zorlukları da ortaya koydu. Buna göre, bakım sorumluluğu olan çalışanların %70,1’i herhangi bir zorluk yaşamadığını belirtirken, zorluk yaşayan 4 milyon 303 bin kişinin en büyük sorunu uzun çalışma saatleri oldu.
Katılımcıların %38,4’ü uzun çalışma saatlerini en önemli engel olarak gösterirken, %26,9’u işin yorucu yapısını, %8,9’u ise iş ile ev arasındaki ulaşım süresini sorun olarak ifade etti. Uzun çalışma saatlerinden kaynaklı zorluk yaşayanların oranı erkeklerde %39,3, kadınlarda ise %36,4 olarak ölçüldü.
Uzmanlar, araştırma sonuçlarının iş-yaşam dengesi politikalarının geliştirilmesi ve bakım hizmetlerine erişimin artırılması gerektiğini ortaya koyduğunu belirtiyor.
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.